زنوزق از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان زنوزق و در بخش مرکزی شهرستان مرند واقع شده است.
یاشیل وطن: تا به حال ماسوله گیلان را از نزدیک یا در عکسها دیدهاید؟ خانههای سرخ ابیانه را چطور؟ خب حالا این دو جاذبه گردشگری را با هم ترکیب کنید، چند چشمه با صفا و تعداد زیادی درخت و باغ سرسبز هم به آن اضافه کنید تا بتوانید روستای زنوزق را تصور کنید؛ روستایی پلکانی و تاریخی با خانههای سرخ رنگ که بعضی قدمت آن را به دوران صفویه و بعضی دیگر به ایلخانیان نسبت میدهند. روستای زنوزق در استان آذربایجان شرقی و شهر مرند قرار دارد.
روستای زنوزق کجاست؟
همان طور که گفتیم این روستا در آذربایجان شرقی و نزدیک شهر تبریز است. این روستا در ارتفاع ۱۷۰۰ متری در کوهپایه کوههای سلطان سنجر قرار دارد که از جنوب غرب به زنوز، از شمال به روستای درق و از شرق به کوه میرسد. برای رسیدن به این روستا باید از تبریز به سمت شهر مرند حرکت کنید. پس از اینکه شهر مرند را رد کردید وارد جاده هادیشهر به زُنوز میشوید. پس از عبور از شهر زنوز میتوانید به روستای زنوزق برسید. تمام جادهای که به این روستا میرسد آسفالت است اما خب داخل روستا خبری از ماشین و خودرو نیست و باید پیاده وارد این روستا شوید.
آیا زنوزق معنای خاصی دارد؟
اسم این روستا در بین خود محلیها به زنوزداغا مشهور است. در همان ورودی روستا بر روی یک تابلو کوچک نوشته: «خوش گلمیسیز، زنوزاغا»در واقع اسم اصلی روستا زنوز داغ بوده است که در زبان عامیانه به زُنوزَق تبدیل شده است. زنوز داغ یعنی زنوزی که در پای کوه قرار دارد. زنوز را که فراموش نکردید؟ همان شهری که قبل از این روستا قرار داشت. خود کلمه زنوز هم از دو کلمه زُن و اوز به معنی چشمهها تشکیل شده است. در واقع معنی لغت به لغت این روستا میشود: «شهر چشمهها در پای کوه»حالا اگر این زنوز داغ را چند بار پشت هم بگویید میبینید که در گفتگوی روزمره تبدیل به زنوزق میشود.
تاریخچه روستای زنوزق
بر سر قدمت تاریخی این روستا اختلاف نظر وجود دارد. بعضی این روستا را به دوران صفویه مربوط میکنند و بعضی دیگر میگویند این روستا قدیمیتر و مربوط به دوره ایلخانی است. حتی عدهای از روی بعضی نشانهها تاریخ این روستا را به دوران مهرپرستی و میترائیسم مرتبط میکنند که به پیش از میلاد مسیح میرسد. یکی از شاهدین قدمت این روستا سنگ قبرهایی است که در گورستان این روستا وجود دارد. البته بیشتر سنگهای این قبرستان به دلیل عدم توجه و عدم اطلاع بومیان یا تخریب شده یا دزدیده شده است.در بعضی متنهای تاریخی از این روستا و قلعهای به نام دیزه هم یاد شده است که توسط سپاه عثمانی با خاک یکسان شده است. متاسفانه امروزه موقعیت دقیق این قلعه دیگر مشخص نیست. سومین مدرسه دارالفنون هم در این روستا تاسیس شد به همین خاطر این روستا یکی از با سوادترین روستاهای ایران است.
گردش در روستای زنوزق
حالا که با این روستا، اسم آن و تاریخش آشنا شدیم بیایید سری به درون آن و دیدنیهای اطرافش بزنیم.
محیط روستای زنوزق
این روستا در واقع بزرگترین روستای پلکانی در ایران است؛ روستایی که سقف یک خانه حیاط خانه دیگر است. تمام مسیرهای این روستا سنگفرش شده است و همین مساله حس خوبی را در زمان راه رفتن ایجاد میکند.
ییلاق ماهار
این روستا در واقع به چهار محله اصلی تقسیم میشود. البته این محلهها که به نامهای بدیر، سیدی، آقا بابا و کوده لر شناخته میشوند مثل محلههای شهری تفاوت و هویت متفاوتی از یکدیگر ندارند.زمانی که در کوچههای این روستا قدم میزنید میتوانید خانههای خشت و گلی را ببینید که پنجرههایی رنگی دارند. البته بافت محله کودهلر کمی مدرنتر است و خانههایی با تیرآهن هم در آن میبینید.
پشت بامهای نارنجی
اگر در تابستان به این روستا بروید و به پشت بامها دقت کنید، قابهایی چوبی میبینید که چیزی نارنجی رنگ را قاب گرفتهاند. این قابهای نارنجی در واقع زردآلوهایی هستند که منتظرند تبدیل به برگه شوند و به هدف نهایی خود یعنی خوشمزهتر شدن تبدیل شوند!وقتی که اطراف این روستا پر از باغهای رنگارنگ میوه است، دیدن این برگههای زردآلوها چیز عجیبی نیست. این برگهها معمولا در تابستان آماده و در زمستان مصرف میشود.
آبشار دامجی قیه
اگر سه کیلومتر از روستا دور شوید و در جاده کوه کمر ادامه دهید به آبشار دامجی قیه میرسید؛ آبشاری زیبا که از بین سنگهای آهکی بیرون میآید. این آبشار حدود ۵ متر ارتفاع دارد و در نهایت به درون چالهای در زیر آن میریزد.
ییلاق ماهار
همان جاده کوه کمر را که ادامه بدهید به ییلاق ماهار میرسید؛ دشتی سرسبز پر از سبزیهای خوراکی و دارویی که برای کمپ کردن هم مناسب است. گیاهانی مثل سبزیهای کوهی، سیر وحشی، چیچک، غاز یاقی و انواع گلهای وحشی در این دشت زیبا پیدا میشود. اگر میخواهید به این دشت سر بزنید حتما فصل بهار را انتخاب کنید.
سد زنوز
باز هم همان جاده را ادامه بدهید تا به یک مجسمه برسید که به تندیس فهمیده مشهور اشت. در کنار این تندیس سد زنوز را میبینید؛ سدی پر آب با منظرهای دوست داشتنی. میتوانید ساعتها در کنار آن بمانید و از هوای خوبش لذت ببرید تا چشمانتان سیراب شود.
سد زنوز
قلعه زنوزق
در شمال روستا یک دیوار عمودی قرار دارد که روزگاری متعلق به یک قلعه باستانی بوده است. بعضی میگویند شاید این قلعه همان قلعه دیزه است که سپاه عثمانی آن را تخریب کرد تا بتواند به مرند برسد. اما هر چه که باشد بر روی این دیوار میتوانید تمام روستا را ببینید و دیدی باز به تمام کوهستان و افق داشته باشید.
چشمههای زنوزق
وقتی اسم این شهر، شهر چشمهها است پس حتما باید چشمههای آن را دید. یکی از مهمترین چشمههای این روستا چشمه کلیستر، منبع تامین آب کشاورزی روستا است. در کنار این چشمه تفرجگاهی هم وجود دارد که میتوانید در آن استراحت کنید.
سوغات زنوزق
کسب و کار اصلی مردم این روستا کشاورزی است. بهترین میوههای سردرختی را میتوانید در این روستا پیدا کنید. درباره برگههای زردآلو که قبلتر گفتیم اما میوههایی مثل سیب، گردو، گیلاس، آلبالو، گیاهانی مثل گل محمدی و محصولات لبنی و حتی عسل این روستا هم میتواند یک سوغاتی خوب و خوشمزه باشد. البته این محصولات کشاورزی و دامداری بیشتر برای مصرف شخصی است اما برای خرید و سوغاتی هم در دسترس هستند. گلیم، جوراب دست بافت و جاجیم هم از محصولاتی است که زنان روستا آماده میکنند و شما میتوانید آنها را بهعنوان سوغات تهیه کنید. در کل در این روستا به دنبال مغازه سوغاتی فروشی نگردید. تمام این محصولات برای مصرف شخصی خود روستا تهیه میشود ولی شما هم میتوانید از همان محصولات خرید کنید.
نکاتی که قبل از سفر باید بدانید
اول اینکه زنوزق در منطقهای کوهستانی قرار دارد و آبوهوایی آن سرد است. اگر از سرما خوشتان نمیآید اواسط بهار و تابستان را برای مسافرت انتخاب کنید تا هم از طبیعت سرسبز و میوههای تابستانی بهره ببرید و هم مجبور نباشید سرمای سخت آن را تحمل کنید. دوم اینکه این روستا در ارتفاع ۱۷۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد و در بعضی نقاط ممکن است حتی به بالای ۲۰۰۰ متر هم برسد. فشار هوا در این ارتفاع متفاوت از سطح زمین و کمتر است بنابراین بهتر است بدن خود را آماده کنید تا دچار مشکلاتی مانند تپش قلب یا سردرد و سرگیجه نشوید.
اما آخرین و مهمترین نکته این است که گردشگر خوبی باشیم. اگر قصد چیدن گیاهان خوراکی و دارویی را دارید تنها به اندازه نیاز خودتان بچینید تا پوشش گیاهی آسیب نبیند. سعی کنید مایحتاج خود را از بازار محلی روستا تهیه کنید و از غذاهای محلی سفارش دهید. با این کار هم به اقتصاد روستا کمک کردهاید و هم باعث میشوید تاریخ و سنتهای روستا از بین نرود و برای نسلهای بعد هم باقی بماند.
انتهای پیام/
https://www.yashilvatan.ir/?p=44438
